LGS 2026'ya Bir Hafta Kala: Son Deneme (11) Ne Söyledi?
Sınava sayılı günler kaldı. Millî Eğitim Bakanlığı, kendi deneme serisine son halkayı — 11. denemeyi ekledi. Biz de bu son 90 soruyu kelimesi kelimesine inceleyip LGS 2026 analizini 1.125 soruya taşıdık (135 resmî örnek soru + 990 MEBİ deneme sorusu).
Kısa cevap şu: Büyük resim değişmedi. Üstelik 3 Haziran'da paylaştığımız "son ayarlar" listesinin neredeyse tamamı bu denemede bir kez daha doğrulandı. Ama dürüst olalım: son deneme, iki tahminimizi de düzeltmemiz gerektiğini gösterdi. İkisini de aşağıda anlatıyoruz — çünkü amaç haklı çıkmak değil, salonda doğru şeye hazır olmak.
Notumuz: Bu bir kehanet değil. MEB'in kendi yayımladığı yüzlerce soru ve resmî kılavuz üzerinden çıkarılmış, kanıta dayalı bir yön haritasıdır. Sürpriz konu "bilmek" değil, sınavın dilini tanıyıp şaşırmamak hedefimiz.
Değişmeyen büyük resim: Sınav denemelere değil "resmî örnek sorulara" benzeyecek
Bunu baştan beri söylüyoruz ve son deneme yine değiştirmedi. MEB'in iki tür sorusu var: hazırlık için denemeler (1–11, trendi gösterir) ve gerçek sınavın habercisi olan resmî örnek sorular (Kasım+Mart+Nisan, 135 soru). Gerçek LGS, resmî sorulara benzeyecek: daha bağlam temelli, daha üst düzey düşünme isteyen, neredeyse hiç saf ezber içermeyen.
- deneme bunun en net kanıtını yine kimyada verdi: Fen bölümünde dört kimya sorusu vardı (kimyasal tepkime, kütle korunumu, periyodik tablo, asit-baz/pH). Oysa Nisan resmî örneklerinde hiç kimya çıkmamıştı. Yani denemeler kimyayı abartıyor. Dersimiz: O dört kimya konusunu yine de tarayın ama "kimyadan sürüyle gelecek" diye panik yapmayın — gerçek sınavda muhtemelen 1-2 ile sınırlı kalacak.
Son denemenin DOĞRULADIĞI 5 şey
3 Haziran'da "son iki haftanın getirdiği 5 ince ayar" diye bir liste vermiştik. 11. deneme bu listeyi gerçek sorularla mühürledi:
1) Matematikte eşitsizlik artık bir "format". Son denemede üç eşitsizlik sorusu vardı: bir yük asansörünün taşıyabileceği koli sayısı, bir deney ortamının sıcaklık aralığı, üç sınav ortalaması harf karşılığı E olan öğrencinin üçüncü notu. Üçü de gerçek hayattaki alt-üst sınır mantığını ölçüyor. Fiyat aralığı, mesafe, süre, ortalama türü eşitsizlikleri mutlaka çalışın.
2) Fen'de basınç dört koldan geliyor. Son denemede dört basınç sorusu çıktı: küpleri kesince zemine yapılan katı basıncı, su içindeki balonun sıvı basıncıyla küçülmesi, basınçölçerli kaplarla sıvı basıncı deneyi ve alçak-yüksek basınç bölgeleriyle rüzgâr. Katı-sıvı-açık hava-rüzgâr; dördünü de çalışın.
3) Türkçe dil bilgisi tek konuya değil, hepsine yayılıyor. Son denemede dil bilgisi altı ayrı konudan geldi: söz sanatları, anlatım biçimleri, anlatım bozukluğu, noktalama, yazım ve fiilimsi. "Bu yıl şu konu çıkar" diye tek bahse oynamak hata; 8. sınıf dil bilgisinin tamamını (fiilimsi, fiilde çatı, cümlenin ögeleri, cümle türleri, anlatım bozukluğu, yazım, noktalama, söz sanatları) gözden geçirin.
4) Din'de "temel haklar / zaruriyat" yükselişte. Son denemede bir kişinin türbede medet umması, korunan temel haklardan "din" hakkının ihlali olarak soruldu. Can-mal-akıl-nesil-din beşlisini örneklerle eşleştirebilmek lazım.
5) İngilizce'ye internet/teknoloji teması girdi. Son denemede bir karakterin haftalık ekran süresi raporu (screen-time) ve bir online video oyunu daveti soruldu. Download, screen time, social network, online game gibi kelimelere hâkim olun.
Ve değişmeyen iki uyarı yine geçerli: Olasılık abartıldığı kadar değil (son denemede tek soru, o da bir tam kare sayı ile birleşikti). "Hepsi/Hiçbiri" yok; "I, II, III" çok.
Son denemenin DEĞİŞTİRDİĞİ 2 şey (dürüst düzeltme)
1) Din'de kıssa garantisinden geri adım. 3 Haziran'da "Hz. Yusuf ve Taif olayı kuvvetle muhtemel" demiştik. Son denemede hiç peygamber kıssası çıkmadı. Onun yerine Hz. Peygamber'in istişareye açıklığı (Bedir Savaşı'nda Hubab bin Münzir'in görüşünü kabul etmesi), Kur'an-Sünnet bütünlüğü ve örneklik (üsve-i hasene) geldi. Düzeltme: Kıssayı garanti görmeyin; "peygamber örnekliği" başlığını geniş tutun — kıssa da, istişare de, sünnet de, ahlak da bu başlığın içinde.
2) İnkılap'ta tek savaşa kilitlenmeyin. "Sakarya 2 soru" demiştik; son denemede Sakarya hiç yoktu. Bunun yerine Birinci İnönü'nün uluslararası sonuçları, Trablusgarp, Kuvayımilliye geldi — ve dikkat: dört soru doğrudan Cumhuriyet dönemine aitti (çok partili hayat, Atatürk ilkeleri, Medeni Kanun'la kadın hakları, Nüfus Mübadelesi'nde "mütekabiliyet" ilkesi). Yani sadece "Millî Mücadele savaşları"na çalışmak yarım kalır; inkılaplar + Atatürk ilkeleri + dış politika ilkeleri de masada. Dış politikada artık olay değil, ilke soruluyor (mütekabiliyet, gerçekçilik, tam bağımsızlık).
Ders ders, son denemeden örneklerle
-
Matematik (20): Cebirsel özdeşlik (tam kare + iki kare farkı) 2, üslü/bilimsel gösterim 2, karekök 2, Pisagor 2, eşitsizlik 3, veri analizi, benzerlik, dönüşüm (yansıma+öteleme), eğim ve olasılık (tam kare ile birleşik) birer. Olumsuz kök neredeyse yok (1). Matematik bir "okuma + muhakeme" dersi.
-
Fen (20): Fizik baskın — basınç 4 + basit makineler 3 + elektrostatik 1 + ısı 1. Biyoloji 6 (DNA, gen aktarımı/biyoteknoloji ve birebir modifikasyon sorusu dahil; modifikasyon-kalıtım-mutasyon ayrımı kritik). Kimya 4 (ama resmî'de az — dengeli çalışın). Mevsim/gün dönümü 1.
-
Türkçe (20): ~5 olumsuz kök (dikkat) sorusu, dil bilgisi 6 ayrı başlık, metin çıkarımı yoğun, düşünce akışı/cümle yerleştirme 4, iki grafik-tablo sorusu (telefon işlemci-pil tablosu ve çay üretim grafiği).
-
İnkılap (10): Millî Mücadele 3 (biri kongre tablosunu grafiğe döken çok yeni nesil bir soru), Cumhuriyet dönemi 4, Lozan, İzmir İktisat Kongresi birer. Yarısı olumsuz kök.
-
Din (10): Yardımlaşma/sadaka-infak 2, peygamber örnekliği/istişare 2, sure-ayet yorumlama 2, kader-tevekkül, tevhid/esmâ ve temel haklar birer. Yarısı olumsuz kök.
-
İngilizce (10): NOT formatı 4, functional language/telefon 3, internet/teknoloji 2, reading (profil/blog) 2, holiday/extreme sports 2, chores ve süreç-tarif birer; yeni bir çevre (su kıtlığı) sorusu da vardı.
Sınavda 8 hayati hamle (son denemeyle pekişti)
- Her metni, her grafiği oku. Son denemede telefon tablosu, ekran-süresi raporu, kongre tablosu hep zorunlu okumaydı; atlayan çözemez.
- Olumsuz kökü daire içine al. değildir / söylenemez / ulaşılamaz / yapılamaz / yoktur / NOT → soru "ters" demektir. (Türkçe-İnkılap-Din'in yarısı, İngilizce'nin ~%40'ı.)
- "I, II, III" sorularında her öncülü tek tek yargıla. Birini bile yanlış okursan soru gider.
- İki şık arasında kaldıysan bir çeldiriciye takılmışsındır. "Hangi yanlış kavram beni buraya götürür?" diye sor (özellikle modifikasyon-kalıtım, asit-baz, basit makineler).
- Grafiği/tabloyu okumadan o soruyu çözemezsin. Görsel metni tekrar etmiyor, yeni veri taşıyor.
- "Hepsi/Hiçbiri" arama — yok. Her şık bağımsız değerlendirilir.
- Matematikte önce "asıl sorulan ne?" diye sor, sonra çöz. Uzun bağlamda problemi ayıkla; çok adımlı özdeşlik/eşitsizlik sorusuna hazır ol.
- Birleşik sorulara hazır ol. Tam kare + çevre, kare sayı + olasılık, çember + eğim, daire grafik + karekök — son denemede hepsi vardı.
Son söz
On bir denemenin ve 135 resmî sorunun ortak mesajı net: LGS 2026, ezberin değil okuma ve muhakemenin sınavı olacak. Konular sürpriz değil; sürpriz olan, sorunun kurgusu — tanıdık bir hayat sahnesi, içine gizlenmiş bir grafik ve "yarım öğreneni" yakalamak için tasarlanmış çeldiriciler.
Son bir haftada öğrencinizi yeni konuya boğmayın. Bunun yerine:
- MEB'in resmî örnek sorularını çözdürün,
- her yanlışın "neden"ini konuşun,
- olumsuz kökleri ve "I-II-III" sorularını yavaş okuma alışkanlığı kazandırın.
Bu yıl kazanan, en çok ezberleyen değil; okuyan, anlayan ve sakin kalan öğrenci olacak.
Başarılar dileriz. 🎯